Hắc lào là bệnh lý da liễu do nhiễm nấm gây nên, bệnh có thể gặp ở nhiều vùng trên cơ thể với triệu chứng kèm theo khác nhau. Bệnh cần được điều trị sớm và dứt điểm nhắm tránh ảnh hưởng nhiều đến thẩm mỹ cũng như chất lượng cuộc sống.

Bệnh hắc lào: nguyên nhân và cách điều trị
Bệnh hắc lào

Hắc lào là bệnh gì?

Bệnh hắc lào là một loại bệnh nấm da do vi nấm thuộc nhóm dermatophytes gây ra, thường gặp nhất là ba loại microsporum, trychophyton (chiếm tỷ lệ nhiều nhất) và epidermophyton.

Các loại nấm gây hắc lào trên các vùng da có thể có biểu hiện khác nhau. Biểu hiện ban đầu thường xuất hiện các ban hình tròn như đồng tiền, viền đỏ và ngứa ở bất kỳ vị trí nào trên cơ thể. Nếu không được điều trị kịp thời bệnh có thể lây sang các vị trí khác trên cơ thể, tăng mức độ tổn thương trên da hoặc chàm hóa.

Bệnh hắc lào có khả năng lây lan rất nhanh nếu như không có biện pháp xử trí ngăn chặn sự phát triển của vi nấm. Bệnh còn có thể lây cho người khác khi tiếp xúc trực tiếp hoặc mang chung quần áo, vật dụng cá nhân.

Nguyên nhân gây ra bệnh hắc lào

Bệnh hắc lào do vi nấm gây ra, nguyên nhân gây bệnh chủ yếu đến từ thói quen vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường sống, vệ sinh nguồn nước, … chưa sạch sẽ, khiến vi nấm dễ phát triển trên da và gây bệnh. Cụ thể như:

  • Vệ sinh thân thể kém, ít tắm gội khiến cơ thể tiết ra nhiều mồ hôi khiến vi nấm dễ phát triển và gây bệnh trên da.
  • Mặc quần áo ẩm, ướt tạo điều kiện thuận lợi cho nấm gây bệnh và phát triển trên da
  • Tắm hay bơi lội ở những vùng nước bẩn, nơi trú ẩn của nhiều vi khuẩn, nấm, ký sinh trùng gây bệnh khiến vi nấm dễ xâm nhập và gây bệnh.

Nguyên nhân tiếp theo, cũng là nguyên nhân phổ biến lây bệnh hắc lào là do lây nhiễm từ người nhiễm bệnh qua các hoạt động như:

  • Mặc chung quần áo với người nhiễm hắc lào hoặc đang bị các bệnh nấm ngoài da.
  • Bơi lội tại các khu vực công cộng có người nhiễm bệnh.
  • Tiếp xúc trực tiếp lên vị trí da bị nấm của người bệnh
  • Quan hệ tình dục với người bị nhiễm bệnh,..

Dấu hiệu và vị trí của bệnh

Bệnh thường xuất hiện ở các vùng kín, nếp gấp kẽ lớn như kẽ bẹn 2 bên, nếp lằn mông, vùng quanh thắt lưng…

Biểu hiện của bệnh hắc lào

Triệu chứng thường gặp phổ biến là hiện tượng ngứa da nhất là khi ra mồ hôi, đôi khi kèm theo tróc vảy, bong tróc ở trên bề mặt da.

Tổn thương da

  • Tổn thương ban đầu dưới dạng các đám nhỏ tròn như hình đồng xu, hoặc hình bầu dục, ranh giới rõ sau đó lan dần các đám liên kết với nhau tạo thành mảng lớn hình đa cung nổi nhẹ trên bề mặt da.
  • Màu sắc: Đỏ hoặc nâu, thường gây bong tróc vảy có cạnh sắc cứng và ngứa ngay tại vị trí tổn thương. Một số trường hợp có thể kèm theo các mụn nước nhỏ phồng rộp hoặc các mụn mủ vàng do bị bội nhiễm bởi cào, gãi gây xước da tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập.

Bệnh hắc lào có lây không? Nấm hắc lào có khả năng lây lan sang cho người khác qua tiếp xúc hoặc do dùng chung đồ với người bị bệnh trong giai đoạn các tổn thương đang có mẩn đỏ và bong tróc vảy da.

Vị trí xuất hiện nấm hắc lào

Nấm hắc lào thường phát triển ở chân hoặc thân mình với các tổn thương đa dạng về hình thái và vị trí:

Nấm hắc lào ở đùi

  • Vị trí: thường gặp ở mặt trong của đùi.
  • Triệu chứng: tổn thương là những chấm đỏ, có vảy nhỏ, lan dần ra thành mảng hình tròn hoặc bầu dục, bề mặt đỏ, hơi gồ cao, trên bờ có nhiều mụn nước và vảy da. Các mảng liên kết với nhau thành mảng lớn hình cung, giữa nhạt màu.

Nấm hắc lào ở chân

  • Vị trí: xuất hiện ở các kẽ ngón chân và mu bàn chân.
  • Triệu chứng: mảng da đỏ hình tròn hoặc bầu dục, bong da, ngứa

Nấm hắc lào ở da đầu

  • Vị trí: Có thể ở bất kỳ vị trí nào trên da đầu.
  • Biểu hiện: Triệu chứng ban đầu là nổi mẩn đỏ sưng tấy sau đó bị rụng tóc. Một số trường hợp có thể thấy xuất hiện các mụn mủ kết thành dạng tổ ong, các vết tổn thương da phồng rộp, kích thước nhỏ có chứa mủ thậm chí nặng thì bị sưng đau hoại tử da kèm theo chảy nước trên da tại các tổn thương.
  • Biến chứng: Có thể gây sốt, viêm hạch bạch huyết.

Nấm hắc lào dạng đa sắc

  • Vị trí: Thường gặp ở vùng cánh tay trên, lưng, ngực và cổ, đôi khi có xuất hiện ở mặt.
  • Biểu hiện: Nấm da đa sắc tố giai đoạn đầu thường không có dấu hiệu lâm sàng. Sau đó xuất hiện trên da các vết đốm nhỏ với kích thước và màu sắc khác nhau như màu trắng hồng hay nâu đậm, nâu hồng.
  • Tổn thương có vảy, bờ viền rõ kèm theo ngứa.
Dùng thuốc bôi tại vùng da bị hắc lào

Điều trị nấm hắc lào

Đây là bệnh ngoài da có khả năng lây nhiễm và có thể trị khỏi nếu điều trị đúng cách. Tuy nhiên dễ bị tái phát và lan rộng, do đó cần điều trị tích cực cho tới khi bệnh khỏi hẳn. Nguyên tắc điều trị dựa trên hai yếu tố là dùng thuốc và điều chỉnh lối sống.

Đối với các trường hợp nhẹ, có thể sử dụng các loại thuốc không kê toa (kem, thuốc mỡ bôi da, hoặc bột trị nấm). Tuy nhiên, người bệnh nên dùng các loại kem trị nấm kê toa được chỉ định bởi bác sĩ. Nên tiếp tục điều trị hắc lào bằng các loại thuốc này trong vòng 7 ngày sau khi vùng da bị nhiễm bệnh đã được chữa khỏi.

Điều trị tại chỗ

Thường dụng các dạng thuốc bôi tại vùng da bị hắc lào như: ketoconazol, miconazol, clotrimazol,…  những thuốc này có ưu điểm là  không có màu, mũi thơm, không gây lột da, không gây sưng đau nhưng cũng có thể gây ra những dị ứng nhẹ, các dị ứng này sẽ hết sau khi ngừng thuốc.

Các loại thuốc cổ điển như: ASA, BSI, mỡ Benzosali,… cũng có tác dụng tốt nhưng làm lột da nhiều, đau rát, có thể làm sạm da nên hiện nay ít dùng.

Cần lưu ý bôi thuốc đều đặn để giảm triệu chứng ngứa và lan rộng, tuyệt đối không gãi, gây trầy xước gây bội nhiễm vi khuẩn. 

Điều trị toàn thân

Dùng thuốc điều trị kháng nấm như Nizoral, Itraconazole,… Có thể dùng thuốc kháng Histamin giúp giảm ngứa hoặc kháng sinh kết hợp nếu xuất hiện mủ hoặc bội nhiễm.

Hầu hết các trường hợp nấm da bệnh hắc lào thường chỉ cần dùng thuốc bôi hoặc bột trị nấm để điều trị theo chỉ định của bác sĩ. Để tránh bệnh tái phát, nên sử dụng thuốc bôi trên vùng da nhiễm nấm kéo dài 7 ngày sau khi khỏi bệnh.

Thuốc trị nấm sẽ được chỉ định cho các trường hợp nhiễm nấm nghiêm trọng kéo dài. 

Những lưu ý khi điều trị bệnh hắc lào

  • Tuân thủ đúng thời gian sử dụng thuốc để điều trị bệnh nhân, tránh tái phát.
  • Không dùng chung quần áo, vật dụng cá nhân với người khác gây lây nhiễm bệnh.
  • Không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là thuốc uống trị nấm khi không có chỉ định của bác sĩ.
  • Báo cho bác sĩ nếu bạn bị bệnh về gan trước khi sử dụng các thuốc uống trị bệnh.
  • Báo cho bác sĩ nếu tình trạng bệnh nặng hơn, xuất hiện mụn mủ, gây viêm đau.
  • Giữ vệ sinh sạch sẽ, tắm gội mỗi ngày, đặc biệt là vùng da bị bệnh cần được giữ sạch sẽ và khô ráo.
  • Hạn chế sử dụng chung vật dụng cá nhân với người khác.
  • Mặc đồ cotton hoặc chất liệu giúp thấm hút mồ hôi nhanh.

Nhìn chung, nấm da hắc lào thường không gây những biến chứng nguy hiểm. Tuy nhiên vùng da bị bệnh nếu không điều trị tốt có thể để lại thâm hoặc sẹo kém thẩm mỹ. Thời gian điều trị bệnh cũng phụ thuộc vào vùng da nhiễm bệnh. Nếu bạn thấy có những bất thường biểu hiện trên da thì hãy đến ngay cơ sở y tế đáng tin cậy để được thăm khám và điều trị kịp thời.