Bệnh não gan là biến chứng thường gặp của tình trạng xơ gan, suy gan cấp và mạn tính. Tình trạng não gan nguy hiểm nhưng nếu được điều trị kịp thời sẽ có tiên lượng tốt.

Bệnh não gan

Bệnh não gan là gì?

Bệnh não gan hoặc hôn mê gan là tình trạng rối loạn rối loạn ý thức, hành vi và hôn mê do rối loạn chức năng gan gây ra. Bệnh gây ra do sự rối loạn trao đổi chất của hệ thống thần kinh trung ương do các độc tố không được gan chuyển hóa và đào thải vì suy chức năng gan. Bệnh não gan cũng là dấu hiệu gan suy yếu quá nặng.

Hôn mê gan được phân loại thành bốn giai đoạn:

  • Giai đoạn 1 và 2: Đại diện cho mức độ nhẹ đến trung bình, chức năng của não bị ức chế.
  • Giai đoạn 3: Bệnh nhân bị trầm cảm nặng, nghĩa là não đã bị tổn thương.
  • Giai đoạn 4: Toàn bộ não bị ảnh hưởng và bệnh nhân trở nên bất tỉnh và không đáp ứng với kích thích đau đớn (hôn mê gan).

Nguyên nhân gây bệnh hôn mê gan

Nguyên nhân chính xác gây bệnh não gan vẫn chưa được xác định. Tuy nhiên, yếu tố kích hoạt thường do sự tích tụ của các chất độc trong máu. Tình trạng này xảy ra khi gan không còn khả năng phân hủy hoàn toàn các chất độc.

Nhiều chất độc hại từ máu của hệ tiêu hóa không được gan chuyển hóa và loại bỏ đã vào hệ tuần hoàn và thấm qua hàng rào máu – não đến não, gây rối loạn chức năng não.

  • Ảnh hưởng từ các bệnh về gan: Hầu hết các bệnh nhân mắc bệnh não gan là do xơ gan, nhiễm độc gan và bệnh gan do thuốc giai đoạn suy gan cấp tính hoặc tối cấp. Nguyên nhân hiếm hơn là ung thư gan nguyên phát, gan nhiễm mỡ cấp tính của thai kỳ, nhiễm trùng đường mật nghiêm trọng.
  • Những yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh não gan như: Mất nước, ăn quá nhiều chất đạm (protein), nhiễm trùng, chảy máu từ ruột, dạ dày, thực quản hoặc có các vấn đề về thận, nồng độ oxy thấp trong cơ thể, sử dụng thuốc ức chế hệ thần kinh trung ương (như Barbiturat hoặc thuốc an thần Benzodiazepine).

Triệu chứng bệnh não gan

Tùy theo nguyên nhân, mức độ nghiêm trọng của bệnh, người bệnh sẽ xuất hiện những biểu hiện lâm sàng khác nhau. Những triệu chứng thần kinh đặc trưng cho bệnh não gan:

  • Rối loạn nhận thức kèm rối loạn giấc ngủ: thay đổi chu kỳ ngủ – thức, giảm cử động tự phát, thờ ơ, hôn mê.
  • Thay đổi nhân cách – tính tình: hưng phấn, kích động, vô cảm, lo lắng, hoang mang.
  • Suy giảm ý thức: giảm nhận thức, lú lẫn, mất định hướng không gian – thời gian, thường xuyên giảm trí nhớ.
  • Rối loạn vận ngôn, gặp nhiều khó khăn khi nhận xét vấn đề.
  • Hơi thở có mùi gan
  • Tăng thông khí, tăng thân nhiệt ở giai đoạn cuối
  • Run tay, gặp nhiều trở ngại trong sinh hoạt hằng ngày như viết chữ, cầm nắm…

Những triệu chứng của hôn mê gan ở mức độ nặng như lú lẫn, ngủ gà hay hôn mê. Nếu những triệu chứng tiến triển nặng, người bệnh cần được điều trị và chăm sóc y tế ngay lập tức. Các triệu chứng này có thể dẫn tới hôn mê, tử vong khi người bệnh không được điều trị kịp thời.

Hãy đi khám ngay khi xuất hiện những triệu chứng bệnh não gan, đặc biệt là với các trường hợp đã bị bệnh gan từ trước. Bệnh có thể tiến triển nặng nhanh chóng và nguy hiểm. Cơ địa và tình trạng bệnh lý có thể khác nhau ở mỗi người bệnh. Vì thế, người bệnh nên đi khám để được tư vấn về các phương pháp chẩn đoán, điều trị phù hợp.

Bệnh gây ra nhiều tác động xấu đến sức khỏe

Điều trị bệnh não gan

Điều trị cho các trường hợp mắc hôn mê gan sẽ phụ thuộc vào những yếu tố như:

  • Mức độ nghiêm trọng của hôn mê gan
  • Các tình trạng bệnh lý đồng mắc người bệnh đang mắc phải
  • Mức độ nghiêm trọng của tình trạng tổn thương gan
  • Tình trạng tổng thể của mỗi người bệnh.

Dưới đây là một số phương pháp trị bệnh não gan phổ biến:

  • Dùng thuốc để điều trị tình trạng nhiễm trùng.
  • Kiểm soát chảy máu bằng cách dùng thuốc hoặc phẫu thuật nếu cần thiết.
  • Với những trường hợp đang dùng thuốc điều trị nhưng các loại thuốc này có thể gây ra hội chứng não gan thì cũng cần ngưng dùng.
  • Điều trị triệt để những bệnh lý về thận.
  • Sử dụng một số loại thuốc có tác dụng làm giảm nồng độ amoniac cũng như một số chất độc trong máu.
  • Cho người bệnh thở oxy, thở máy.
  • Phẫu thuật ghép gan nếu cần thiết.

Lưu ý: Để đạt được hiệu quả điều trị tốt nhất, bệnh nhân cần tuyệt đối tuân thủ theo chỉ dẫn của bác sĩ.

Người hôn mê gan có cơ hội phục hồi tốt nhất nếu xác định những triệu chứng nhanh chóng và điều trị càng sớm càng tốt.

Điều trị hôn mê gan tốt có thể giúp cải thiện và ngăn ngừa tái phát bệnh não gan. Tuy vậy, các trường hợp mắc bệnh gan mạn tính hoặc xơ gan có thể trải qua những đợt triệu chứng bệnh não gan tái phát nhiều lần.

Phòng ngừa bệnh não gan

Để phòng ngừa hội chứng não gan, cần lưu ý những vấn đề sau:

  • Hạn chế sử dụng rượu bia khi mắc các bệnh gan, tuyệt đối tránh xa các chất độc, thuốc đông y không theo chỉ định của bác sĩ.
  • Thực hiện chế độ ăn uống khoa học, đầy đủ dưỡng chất, ăn chín, uống sôi, hợp vệ sinh. Trong thực đơn ăn uống hằng ngày nên ưu tiên bổ sung những loại rau củ quả, chất xơ, vitamin và khoáng chất.
  • Rửa tay thường xuyên với xà phòng diệt khuẩn, đặc biệt là trước khi chế biến thức ăn, trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, vệ sinh môi trường sống tốt, hạn chế tối đa nhiễm trùng từ môi trường sống.
  • Thường xuyên vận động cơ thể, tập thể dục thể thao ít nhất 30 phút mỗi ngày. Điều này vừa giúp tăng cường miễn dịch, sức khỏe toàn diện vừa hỗ trợ bạn kiểm soát tốt cân nặng.
  • Duy trì thói quen thăm khám sức khỏe định kỳ để kịp thời xử trí các triệu chứng bệnh gan (nếu có), phòng tránh các biến chứng nghiêm trọng.
  • Tiêm chủng viêm gan và duy trì việc kiểm tra tình trạng viêm gan định kỳ.

Bệnh não gan là một bệnh lý nguy hiểm, cần được điều trị càng sớm càng tốt. Nếu mắc các bệnh lý ở gan, người bệnh nên chủ động đi đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị bệnh tích cực. Điều này sẽ giúp giảm nguy cơ xuất hiện bệnh não gan.