Đau nửa đầu xảy ra ở bên trái hoặc bên phải, cơn đau kéo dài từ 4 đến 72 giờ. Tình trạng này khiến người mắc bệnh cảm thấy mệt mỏi, đau đớn, ảnh hưởng đến cuộc sống và công việc. Cơn đau nửa đầu có thể nặng hoặc nhẹ, tần suất đau thường xuyên hoặc thỉnh thoảng tùy theo nguyên nhân. Vậy cách giải quyết tình trạng này là gì?

Đau nửa đầu
Đau nửa đầu gây nên nhiều sự mệt mỏi cho cơ thể

Đau nửa đầu là bệnh gì?

Đau nửa đầu là tình trạng một bên đầu xuất hiện cảm giác đau và mệt mỏi thần kinh. Cơn đau này có thể là cảm giác đau nhói dữ dội hoặc chỉ là một cơn đau nhẹ, kéo dài hàng giờ liền hoặc diễn ra và kết thúc nhanh chóng. Thông thường, khi bị đau nửa đầu người bệnh thường kèm theo cảm giác buồn nôn, nôn mửa, cảm thấy nhạy cảm và khó chịu với ánh sáng, âm thanh.

Các cơn đau nửa đầu có thể nghiêm trọng đến mức cản trở các hoạt động hàng ngày của người bệnh. Khi xuất hiện cơn đau, bạn có thể gặp các dấu hiệu như rối loạn thị giác (cảm thấy có ánh sáng nhấp nháy, mắt mờ, mù màu đau mắt,…) hoặc các rối loạn khác như khó nói, cảm giác ngứa ở một bên mặt, cánh tay, chân,…

Tần suất bị đau nửa đầu cũng khác nhau, tùy từng người bệnh. Một số người thường xuyên chịu đựng cơn đau, lên đến vài lần/tuần nhưng có người thỉnh thoảng mới bị đau nửa đầu. Khoảng thời gian không có triệu chứng giữa những cơn đau có thể là nhiều năm.

Nguyên nhân gây ra cơn đau nửa đầu

Migraine

Migraine là một trong những nguyên nhân chính gây đau nửa đầu. Nó là một loại đau nửa đầu mãn tính và thường đi kèm với những triệu chứng khác như buồn nôn, nôn mửa, nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh. Các cuộc tấn công migraine có thể kéo dài từ vài giờ đến vài ngày.

Đau đầu căng thẳng

Đau đầu căng thẳng là một dạng đau đầu phổ biến, thường xuất hiện do căng thẳng, căng thẳng tâm lý hay stress.

Triệu chứng của đau đầu căng thẳng thường nhẹ nhàng và không kèm theo những triệu chứng nghiêm trọng như migraine. Đau đầu căng thẳng thường kéo dài trong thời gian dài và có thể xuất hiện thường xuyên.

Đau đầu do tổn thương mô liên kết

Tổn thương mô liên kết có thể xảy ra do các vấn đề về xương, cơ hoặc dây chằng dễ bị tổn thương ở vùng cổ và đầu. Ví dụ, việc ngồi lâu hoặc sử dụng thiết bị điện tử trong thời gian dài có thể gây căng cơ cổ và gây ra đau nửa đầu.

Đau đầu kèm theo các triệu chứng khác

Đau nửa đầu có thể là một triệu chứng phụ của các bệnh khác như viêm xoang, bệnh lý của mắt, rối loạn cơ vận động, vấn đề về răng hay tai. Đau đầu không phải lúc nào cũng được gây ra bởi các vấn đề trực tiếp trong đầu, mà có thể ánh xạ từ các vùng khác trên cơ thể.

Việc xác định chính xác nguyên nhân gây ra đau nửa đầu là quan trọng để có phương án điều trị và chăm sóc sức khỏe phù hợp. Nếu bạn thường xuyên gặp phải đau nửa đầu hoặc có triệu chứng kèm theo, hãy tìm kiếm tư vấn y tế từ bác sĩ để đánh giá và khám phá nguyên nhân gây ra triệu chứng.

Các yếu tố thúc đẩy cơn đau đầu Migraine

Mặc dù nguyên nhân chưa được xác định rõ, nhưng một số yếu tố môi trường và di truyền góp phần gây ra tình trạng đau đầu Migraine, bao gồm:

  • Thay đổi nội tiết tố: ở phụ nữ đau đầu thường có thể xảy ra trong giai đoạn giữa chu kỳ kinh, hay trước hoặc trong những ngày hành kinh, trong giai đoạn mang thai hoặc mãn kinh.
  • Sử dụng thuốc có chứa nội tiết tố: chẳng hạn như thuốc tránh thai hay liệu pháp thay thế hormone, cũng có thể khiến cơn đau nửa đầu trầm trọng hơn. Tuy nhiên, một trường hợp cơn đau ít xảy ra khi họ dùng các thuốc này.
  • Một số đồ uống như rượu (nhất là rượu vang), bia và uống quá nhiều caffeine (cà phê).
  • Căng thẳng (stress) trong công việc, cuộc sống cũng có thể kích thích cơn đau nửa đầu xuất hiện.
  • Các yếu tố kích thích giác quan như ánh sáng rực rỡ, chói lóa, âm thanh lớn hay các mùi nồng, mạnh (như nước hoa, mùi sơn, khói thuốc lá…) có khả năng gây đau đầu ở một số người.
  • Thay đổi giấc ngủ bao gồm mất ngủ, ngủ quá nhiều hay tình trạng jetlag.
  • Các yếu tố thể chất như hoạt động thể chất mạnh, kể cả quan hệ tình dục cũng có khi gây ra đau nửa đầu.
  • Thời tiết thay đổi hay áp suất thay đổi cũng có khi góp phần kích thích cơn đau nửa đầu xuất hiện.
  • Một vài thực phẩm như thực phẩm ướp mặn hay chế biến sẵn hay các chất phụ gia như bột ngọt, chất bảo quản cũng có khả năng gây đau nửa đầu.

Ngoài ra, nếu bạn có các yếu tố nguy cơ sau đây, khả năng bị đau nửa đầu (migraine) sẽ cao hơn:

  • Tiền sử gia đình mắc phải căn bệnh này
  • Độ tuổi, thường khả năng bị đau đầu Migraine cao nhất trong độ tuổi 30 và mức độ nghiêm trọng của cơn đau giảm dần sau mỗi 10 năm
  • Giới tính, phụ nữ có nguy cơ gặp phải tình trạng này cao gấp 3 lần đàn ông
  • Thay đổi nội tiết tố khi có kinh nguyệt hoặc khi mang thai hay mãn kinh, cơn đau thường được cải thiện sau độ tuổi mãn kinh
Đau nửa đầu xảy ra ở bên trái hoặc bên phải với những cơn đau kéo dài

Triệu chứng đau nửa đầu

Triệu chứng đau nửa đầu là một tình trạng khá dễ nhận biết. Dựa trên các triệu chứng khác nhau, bạn có thể nhận biết xem bạn có bị đau nửa đầu hay không. Dưới đây là một số triệu chứng phổ biến:

  • Đau hoặc nhức nhối ở một bên đầu: Một trong những đặc điểm chính của đau nửa đầu là cảm giác đau hoặc nhức nhối tập trung ở một bên đầu. Thường thì đau nửa đầu chỉ xuất hiện ở một bên đầu và có thể lan ra từ vùng trên mắt, thái dương đến cổ.
  • Đau nhức nhối nhấp nháy: Cảm giác đau nửa đầu thường có tính chất nhấp nháy hoặc nhấp nháy và có thể kéo dài từ vài phút đến vài giờ.
  • Buồn nôn và nôn mửa: Nhiều người bị đau nửa đầu thông báo rằng họ cảm thấy buồn nôn hoặc có cảm giác muốn nôn mửa cùng với đau đầu.
  • Nhạy cảm với ánh sáng và âm thanh: Đau nửa đầu thường đi kèm với nhạy cảm với ánh sáng mạnh hoặc tiếng ồn lớn. Những sự kích thích như ánh sáng chói, điện thoại di động, tiếng ồn có thể làm tăng cường triệu chứng đau đầu.
  • Thay đổi tư thế và hoạt động hàng ngày bị ảnh hưởng: Đau nửa đầu có thể gây ra khó khăn trong việc thực hiện các hoạt động hàng ngày. Một số người thấy khó khăn trong việc làm việc, tập trung hoặc thực hiện các hoạt động vui chơi.

Các biến chứng đau nửa đầu nguy hiểm

Hội chứng đau nửa đầu nếu không được điều trị kịp thời và kéo dài thì có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm cho người bệnh, có thể kể đến như:

  • Co giật: Trong thời gian bị đau nửa đầu hoặc ngay sau đó, người bệnh có thể xuất hiện những cơn co giật như động kinh.  
  • Chóng mặt: Người bị đau nửa đầu có thể cảm thấy hoa mắt chóng mặt, đầu quay cuồng, dẫn đến té ngã. Điều này rất nguy hiểm khi đang tham gia giao thông hoặc đang đứng trên cao, trên các bậc thang.
  • Mất ngủ: Cơn đau tấn công đột ngột có thể khiến bạn tỉnh giấc giữa đêm hoặc đau đến mất ngủ, không thể ngủ được. Việc mất ngủ kéo dài cũng là nguyên nhân dẫn đến nhiều bệnh lý thần kinh nguy hiểm khác.
  • Đột quỵ: Bệnh đau nửa đầu có thể khiến lượng máu cung cấp lên não bị gián đoạn, lượng oxy và dinh dưỡng nuôi các tế bào não bị giảm đáng kể và dẫn đến đột quỵ não.
  • Trầm cảm và lo lắng: Những người bị đau nửa đầu có nhiều khả năng rơi vào trầm cảm, hai tình trạng này hơn những người khác. Điều đó có thể xảy ra do đau đầu , hoặc do trầm cảm hoặc lo lắng dẫn đến chứng đau nửa đầu.
  • Suy giảm chức năng não bộ: Đau nửa đầu nghiêm trọng, lặp lại nhiều lần dẫn đến tình trạng khó tập trung, suy giảm trí nhớ, khả năng tư duy kém,…
  • Ảnh hưởng đến thị lực: Một biến chứng đau nửa đầu khác cực kỳ nguy hiểm chính là người bệnh có thể đối diện với nguy cơ giảm thị lực, mắt mờ hay thậm chí là mù vĩnh viễn.

Bị đau nửa đầu khi nào cần đến bệnh viện khám?

Một số trường hợp đau nửa đầu có thể dẫn đến đột quỵ hoặc các vấn đề sức khỏe nguy hiểm, thậm chí tử vong. Vì thế, người bệnh cần nhận ra “báo động đỏ” của cơn đau nửa đầu để đến bệnh viện thăm khám.

  • Cơn đau đầu khởi phát đột ngột và dữ dội.
  • Bệnh nhân trên 50 tuổi, xuất hiện những cơn đau diễn ra thường xuyên.
  • Đau nửa đầu kèm theo các triệu chứng khác như sốt, nôn không kiểm soát, co giật, mắt mờ,… 
  • Phụ nữ xuất hiện cơn đau đầu trong khi mang thai hoặc ngay khi vừa sinh xong (trước đây chưa từng xuất hiện cơn đau).
  • Đau đầu dẫn tới mất ý thức, hôn mê.
  • Cơn đau nửa đầu trở nên nghiêm trọng hơn khi ho, hắt hơi, cúi người xuống hoặc khi tập thể dục.
  • Cơn đau nửa đầu xuất hiện sau khi gặp tai nạn, chấn thương, có va chạm ở phần đầu (đặc biệt là 5 ngày đầu tiên sau chấn thương).
  • Sử dụng thuốc giảm đau nhưng không khỏi.
Sử dụng thuốc và kết hợp nghi ngơi hợp lý giúp giảm trình trạng bệnh

Các điều trị bệnh đau nửa đầu

Nếu cơn đau nửa đầu xảy ra nhiều hơn sáu lần mỗi tháng hoặc gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống hàng ngày, người bệnh cần được điều trị để loại bỏ các triệu chứng đau nửa đầu bằng các loại thuốc như:

  • Thuốc chẹn beta cho bệnh cao huyết áp hoặc bệnh mạch vành
  • Thuốc chẹn kênh canxi cho tình trạng cao huyết áp
  • Thuốc chống trầm cảm ba vòng 
  • Thuốc chống động kinh
  • Thuốc giảm đau

Một số loại thuốc có thể gây tác dụng phụ, vì vậy thuốc sử dụng cho chứng đau nửa đầu phải được kê đơn trực tiếp từ bác sĩ, đặc biệt là các đối tượng có bệnh lý nền như bệnh tim mạch, tiểu đường hay tâm thần..

Đối với đau nửa đầu nguyên phát (Migraine hay đau đầu cụm) thì ngoài việc sử dụng thuốc có thể áp dụng thêm các biện pháp hỗ trợ như:

  • Tìm kiếm các không gian yên tĩnh để nghỉ ngơi: Đau nửa đầu có thể khiến bạn nhạy cảm hơn với ánh sáng và âm thanh nên nghỉ ngơi trong một không gian yên tĩnh và ngủ nếu có thể) sẽ giúp cơn đau đầy được thuyên giảm nhanh hơn. 
  • Uống đồ uống có chứa caffeine: Uống một lượng nhỏ caffeine có thể làm giảm cơn đau nửa đầu trong giai đoạn đầu. Tuy nhiên, không nên uống quá nhiều caffein vì có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe khác, chẳng hạn như uống nhiều thức uống chứa caffeine trong ngày gây cản trở giấc ngủ của bạn và làm chứng đau nửa đầu trở nên nghiêm trọng hơn.
  • Châm cứu: Liệu pháp đông y này được biết đến như một phương pháp điều trị chứng đau nửa đầu. Ngoài ra, châm cứu còn giúp bạn thư giãn, xua tan căng thẳng để ngăn chặn các cơn đau nửa đầu diễn ra.
  • Thư giãn: Nếu cơn đau đầu xuất hiện khi đang tập trung làm việc hoặc suy nghĩ đến một vấn đề nào đó, bạn nên tạm dừng làm việc và tìm một hoạt động khác để thư giãn, từ đó làm dịu cơn đau nửa đầu của mình.

Các biện pháp trên có thể làm giảm cơn đau nửa đầu nhưng không thể điều trị dứt điểm cơn đau. Do vậy, tốt nhất người bệnh nên đến bệnh viện để được kiểm tra sức khỏe, tìm ra nguyên nhân bệnh và được tư vấn hướng điều trị phù hợp.