Bệnh hôi miệng là tình trạng hơi thở có mùi hôi khó chịu, mùi thường xuất phát từ trong khoang miệng. Nguyên nhân gây khiến hơi thở có mùi rất đa dạng, nhưng chủ yếu là do không vệ sinh răng miệng sạch sẽ.

Hôi miệng là bệnh gì?

Hôi miệng hay còn được gọi là hơi thở có mùi, là tình trạng mùi hôi phát ra trong khoang miệng của mọi người. Hôi miệng có thể xảy ra ở bất kỳ ai, bất kỳ độ tuổi nào với các mức độ từ nhẹ cho tới nghiêm trọng.

Hơi thở có mùi do sự kết hợp, phản ứng của các hợp chất lưu huỳnh bay hơi trong khoang miệng. Do đó, mọi người có thể dễ dàng nhận biết bản thân hoặc người đối diện có bị hôi miệng không thông qua hơi thở khi nói chuyện, ăn uống…

Hôi miệng tăng nhẹ theo tuổi, càng lớn tuổi mùi hôi miệng càng tăng. Tỷ lệ hôi miệng nam nhiều hơn nữ, đặc biệt là những người trên 20 tuổi. Hôi miệng không chỉ khiến bạn và người đối diện e ngại khi giao tiếp mà còn là biểu hiện của một số bệnh liên quan.

Nguyên nhân khiến bạn bị hôi miệng

Nguyên nhân chủ yếu gây hôi miệng là do sự giải phóng các hợp chất sulphur dễ bay hơi trong khoang miệng. Dưới đây là các nguyên nhân khiến hợp chất này bị bay hơi.

Hôi miệng do vi khuẩn

Hợp chất sulphur dễ bay hơi là do các vi khuẩn kỵ khí phân giải protein Gram âm. Những vi khuẩn này thường định vị ở vùng ứ đọng của miệng, như các túi nha chu, bề mặt lưỡi hay vùng kẽ giữa các răng và trong sang thương sâu răng.

Nguyên nhân hôi miệng tạm thời

  • Khi ăn uống các loại thực phẩm có chứa chất làm khô miệng, như rượu, thuốc lá, hoặc các thực phẩm cung cấp hàm lượng protein, lượng đường cao như sữa, khi phân huỷ trong miệng sẽ làm giải phóng các amino axit chứa rất nhiều hợp chất sulphur.
  • Hành, tỏi cũng là các loại thực phẩm có chứa hàm lượng sulphur cao, có thể đi xuyên qua lớp lót đường ruột vào trong máu, sau đó giải phóng vào trong phổi rồi bốc hơi ra ngoài.
  • Hút thuốc lá vừa làm tăng hàm lượng chất dễ bay hơi trong miệng và phổi, vừa tình trạng hôi miệng trầm trọng thêm, do nó ảnh hưởng và làm khô niêm mạc miệng.
  • Hơi thở có mùi vào buổi sáng sau khi ngủ dậy cũng có liên quan đến việc giảm sản xuất và tiết nước bọt, dẫn tới làm khô miệng tạm thời và gây hôi miệng.

Nguyên nhân hôi miệng xuất phát từ miệng

  • Các bệnh nha chu và nướu như viêm nướu, viêm nha chu, hoặc viêm nướu hoại tử lở loét cấp tính, viêm quanh thân răng, viêm quanh implant, áp xe gây ra hôi miệng.
  • Vết lở loét do ác tính, nguyên nhân tại chỗ, aphthous hay tác dụng của một số thuốc cũng là nguyên nhân hôi miệng.
  • Giảm tiết nước bọt tuổi tác, sử dụng dùng thuốc, xạ trị, hoá trị, hội chứng Sjogren gây hôi miệng;
  • Vệ sinh răng miệng không kỹ, còn lớp cặn lưỡi, hoặc do nhiễm nấm Candida cũng gây ra bệnh hôi miệng.
  • Lắng đọng các mảnh vụn trên các dụng cụ chỉnh nha như răng giả, khí cụ,… là một trong những nguyên nhân hôi miệng.
  • Các bệnh về xương như viêm tủy xương, hoại tử xương, hoặc viêm ổ răng khô và bệnh ác tính khác cũng có thể gây hôi miệng.
Hút thuốc lá làm tình trạng này thêm nặng hơn

Những nguyên nhân hôi miệng khác

Bị hôi miệng thường xuyên có thể là do các nguyên nhân bên ngoài miệng như:

  • Sử dụng một số thuốc: Các loại thuốc có thể gây hôi miệng như amphetamine, chloral hydrate, các thuốc gây độc tế bào, dimethyl sulphoxide, disulfiram, nitrate và nitrite, phenothiazine.
  • Các bệnh lý toàn thân: Nhiễm trùng mũi họng như rối loạn hô hấp (mũi, xoang, amidan, vùng hầu), có thể dẫn đến hôi miệng.
  • Các bệnh về dạ dày – ruột: Hôi miệng được xem là triệu chứng điển hình và thường xuyên của bệnh trào ngược dạ dày – thực quản. Nhiễm vi khuẩn Helicobacter pylori cũng gây viêm loét dạ dày, và đây cũng là nguyên nhân của chứng hôi miệng.
  • Bệnh tiểu đường, các bệnh về gan, thận,… cũng có dẫn đến nguy cơ hôi miệng do sự phân huỷ mỡ trong cơ thể.
  • Hội chứng mùi cá ươn: Đây là hội chứng di truyền rất hiếm gặp. Nguyên nhân là do cơ thể bị rối loạn chuyển hóa, không chuyển hóa trimethylamine có trong những thực phẩm có mùi tanh, làm cho hóa chất bị tích tụ bên trong cơ thể, đặc biệt là ở gan, trước khi chất này được bài tiết ra ngoài.

Điều trị bệnh hôi miệng

Khi phát hiện bị hôi miệng kéo dài, người bệnh cần thăm khám bác sĩ để xác định nguyên nhân. Hầu hết, nguyên nhân thường gặp là do việc vệ sinh răng miệng kém và mắc các bệnh lý về răng miệng. Do đó, trước tiên, người bệnh cần đến phòng khám nha khoa để xác định nguyên nhân đến từ trong miệng, nếu có viêm nhiễm trong miệng như cao răng, sâu răng, mảng bám, viêm quanh răng, người bệnh cần được thực hiện các can thiệp nha khoa trước tiên.

Nếu hôi miệng không phải do các nguyên nhân trong miệng hoặc sau khi can thiệp nha khoa mà vẫn thấy hôi miệng, thì người bệnh cần thăm khám các chuyên khoa khác như tai – mũi – họng, tiêu hóa, tiết niệu… để có can thiệp xử trí phù hợp.

Cân nhắc việc sử dụng một số loại thuốc có làm giảm bài tiết nước bọt gây ra chứng hôi miệng, bên cạnh đó, người bệnh cũng lưu ý bổ sung nước thường xuyên để tránh tình trạng khô miệng.

Để làm giảm và ngăn ngừa tình trạng hôi miệng, cần chú ý việc vệ sinh răng miệng.

  • Đánh răng: Bạn hãy nhớ đánh răng ít nhất 2 lần/ngày, tốt nhất là sau mỗi bữa ăn và thay đổi bàn chải đánh răng sau 2 đến 3 tháng sử dụng.
  • Làm sạch kẽ răng: Chỉ nha khoa, bàn chải kẽ răng sẽ làm giảm sự tích tụ của thức ăn và mảng bám ở vùng kẽ, vì đánh răng chỉ làm sạch khoảng 60% bề mặt của răng.
  • Làm sạch dụng cụ răng giả, khí cụ niềng răng: Bạn nên làm sạch răng giả hoặc nếu mang niềng răng nên vệ sinh kỹ hơn. Bạn có thể cân nhắc dùng máy tăm nước để dễ dàng làm sạch.
  • Cạo lưỡi: Vi khuẩn, thức ăn và tế bào chết thường tích tụ trên lưỡi, đặc biệt là ở những người hút thuốc hoặc người bị khô miệng thường xuyên, do đó bạn hãy nên mua dụng cụ cạo lưỡi.
  • Hạn chế để miệng khô: Bạn nên uống nhiều nước và tránh những thực phẩm làm giảm tiết nước bọt. Nếu thường xuyên bị khô miệng, bác sĩ có thể kê đơn thuốc kích thích dòng nước bọt.
  • Chế độ ăn uống: Nếu bị hôi miệng bạn nên ăn những thực phẩm giúp kích thích tiết nước bọt như dâu tây, táo, mía, sữa chua, trà xanh.

Những điều cần tránh để có khoang miệng thơm tho hơn:

  • Bỏ hút thuốc: Chất nicotin có trong thuốc lá sẽ bám quanh và làm răng bị ngả màu. Ngoài ra, thuốc lá cũng làm miệng bị khô do hạn chế tiết nước bọt.
  • Tránh trà, cà phê: Bởi vì những loại thức uống chứa chất caffeine có thể làm khô miệng.
  • Tránh uống quá nhiều rượu, hút thuốc lá, cigars.
  • Tránh ăn các loại thực phẩm có mùi như tỏi, hành và các loại thức ăn có hương vị nặng mùi mà lưu lại lâu trong miệng.
  • Đường làm gia tăng vi khuẩn gây bệnh viêm nướu, sâu răng khiến tình trạng hôi miệng ngày càng nặng.

Dưỡng ẩm miệng bằng cách uống đầy đủ nước hoặc nhai kẹo cao su để tạo ra nước bọt. Sự tạo thành nước bọt tự nhiên sẽ giữ cho miệng không bị khô để thoát khỏi hơi thở hôi.

Vệ sinh răng miệng là cách tốt nhất để phòng ngừa và điều trị hôi miệng. Cần phải vệ sinh răng miệng đúng cách và thường xuyên để đảm bảo răng miệng luôn sạch sẽ.