Mụn bọc là một thể nặng của mụn trứng cá viêm gây ra cảm giác khó chịu và có nguy cơ để lại vết thâm và sẹo lâu dài trên da. Vậy cách giải quyết vấn đề này là gì?

Mụn bọc: nguyên nhân và cách điều trị
Mụn bọc gây cho bạn nhiều khó chịu

Mụn bọc là gì?

Mụn bọc (mụn bọc mủ) là kết quả của quá trình viêm nhiễm trên bề mặt da. Mụn hình thành khi lỗ chân lông bị bít tắc do bã nhờn, phấn trang điểm còn sót lại trên da, bụi bẩn tích tụ,… Từ đó, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn Propionibacterium acnes phát triển, tấn công làn da, hình thành mụn bọc.

Mụn bọc có thể xuất hiện ở bất cứ vị trí nào trên khuôn mặt như cằm, mũi, trán,… nhưng mụn bọc ở má là thường gặp và dễ để lại di chứng nhất.

Mụn bọc thường có kích thước lớn, cứng và gây đau nhức nặng hơn so với các loại mụn thông thường. Vùng nhân mụn có dịch mủ màu trắng hoặc vàng, có thể nổi rõ hoặc nằm sâu trong da. Nếu xử lý sai cách, mụn bọc có thể bị vỡ ra, gây viêm nhiễm cho các vùng da xung quanh và khiến da bị mụn bọc nặng hơn. Hơn nữa, vùng da mụn bọc đã bị viêm nên nếu không phục hồi tốt, mụn vỡ ra sẽ để lại thâm, sẹo rất khó chữa.

Sự tiến triển của mụn

Mụn bọc tiến triển theo 3 giai đoạn:

  • Giai đoạn 1: Mụn trứng cá trên da bị vi khuẩn tấn công, biến thành mụn bọc mủ. Các vết mụn nhỏ, chưa nhận biết rõ ràng.
  • Giai đoạn 2: Mụn bắt đầu sưng to lên, hình thành nhân chứa dịch mủ màu trắng hoặc vàng. Lúc này, người bị mụn không nên chạm vào mụn vì có thể làm mụn bị chai, khó lành hơn.
  • Giai đoạn 3: Mụn chín, vỡ ra, khi vỡ có thể kèm theo máu. Thời gian vết thâm mụn lành sẽ tùy thuộc vào loại da, mức độ sưng của mụn.

Biệu hiện của các loại mụn bọc thường gặp

Biểu hiện của mụn bọc là các nốt mụn sưng đỏ, cứng xung quanh, nhân mụn có dịch màu vàng hoặc trắng, mủ, chạm vào đau, dễ vỡ và để lại vết thâm lâu.

Mụn bọc được phân loại theo mức độ nhẹ, trung bình hay nặng. Ngoài ra, mụn cũng được phân loại theo tính chất, hình thái của mụn, bao gồm:

Mụn bọc có nhân

Mụn bọc có nhân thường xuất hiện thành từng cục lớn, không có đầu trắng; cảm giác cứng và đau khi sờ vào. Nhân mụn nằm sâu trong da và nang lông nên thời gian điều trị lâu hơn so với mụn khác. Điều trị không đúng cách, mụn sẽ lây lan rộng ra vùng da xung quanh và dễ tái lại.

Mụn bọc không nhân

Trái ngược với mụn có nhân, mụn bọc không nhân có hình dạng cục u lớn, không có đầu trắng; cứng, cộm và đau nhức khi sờ vào, nhất là khi mụn ở trạng thái sưng to. Thực chất, loại mụn này có nhân nhưng lại nằm sâu dưới da và nang lông nên gây khó khăn trong điều trị.

Mụn bọc bị chai

Nhân mụn khi không được loại bỏ hoàn toàn sẽ ẩn sâu dưới da, gây tình trạng mụn chai cứng. Biểu hiện dễ nhận thấy là nhân mụn khô cứng, nốt mụn màu đen; khiến da không đều màu, mất thẩm mỹ.

Mụn bọc có mủ

Nguyên nhân là do các ổ vi khuẩn hình thành trên da đang trong tình trạng viêm nhiễm nặng. Ban đầu chỉ là nốt sần cứng, sau đó mưng mọng kèm cảm giác đau nhức. Khi mụn vỡ, dịch tiết ra bao gồm mủ và máu. Loại mụn này dễ để lại vết thâm, sẹo rỗ.

Mụn bọc có dịch 

Mụn đặc trưng là tình trạng chứa dịch lỏng bên trong gồm mủ và máu. Mụn bọc nước thường xuất hiện ở mí mắt, quanh miệng, mép, vành môi… gây sưng đỏ kèm cảm giác đau, ngứa.

Mụn bọc có máu

Hình dáng dễ nhận biết là những nốt mụn to tròn, bên trong chứa mủ và máu, đầu mủ trắng tròn. Mụn bọc có máu thường gặp ở tuổi dậy thì. Khi mụn vỡ ra, nếu không xử lý đúng cách có thể lan sang vùng da xung quanh, mọc mụn mới, tình trạng da mụn càng trở nên nghiêm trọng.

Mụn bọc đầu trắng

Mụn bọc đầu trắng khá giống với mụn sữa ở trẻ nhỏ, thường mọc ở các vị trí vùng chữ T như trán, mũi, má, cằm; lưng, vai… Mụn hình thành từ phản ứng giữa vi khuẩn và các tế bào miễn dịch vây quanh bởi mô viêm đỏ. Xảy ra ở mọi lứa tuổi. Mụn bọc diễn ra lâu ngày sẽ hình thành nhân mụn.

Nguyên nhân gây ra mụn bọc

Những ống nang lông có trách nhiệm dẫn những chất dịch, bã nhờn ra khỏi bề mặt da. Khi chất nhờn và bụi bẩn tích tụ dưới da làm tắc nang lông, tạo nên ổ viêm, nó sẽ hình thành mụn bọc. Điều này xuất hiện do nhiều nguyên nhân như:

Rối loạn chức năng bài tiết

Hệ bài tiết chính của cơ thể là gan và thận, khi hai cơ quan này hoạt động kém hiệu quả sẽ khiến độc tố tích tụ và da là một trong những nơi chịu ảnh hưởng. Khi rối loạn chức năng bài tiết, tuyến bã nhờn hoạt động nhiều hơn khiến da đổ dầu nhiều, dễ thu hút bụi bẩn, tế bào da chết hình thành mụn. Kết hợp với việc vệ sinh da không tốt, mụn bọc ở mũi, má hay cằm sẽ dễ dàng phát triển.

Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt thiếu lành mạnh

Không chỉ tinh thần mà cơ thể bạn cũng có thể gặp phải tình trạng stress khi thận và gan hoạt động kém hiệu quả gây rối loạn các cơ quan khác trong cơ thể. Những thói quen như ngủ muộn, nghỉ ngơi không hợp lý, ăn thực phẩm kém lành mạnh, thời gian làm việc dài,… đều ảnh hưởng đến nội tiết, thậm chí gây nhiễm độc gan, mọc mụn bọc chỉ là 1 trong những hệ lụy gặp phải.

Ngoài ra, một yếu tố gây ra mụn bọc khác nữa là yếu tố di truyền.

  • Một số người bị mụn bọc rất khó chữa, kéo dài dai dẳng do yếu tố di truyền, song các nhà khoa học vẫn chưa xác định chính xác gen liên quan. Nếu mụn bọc do nguyên nhân này, không có biện pháp điều trị triệt để song hầu hết tình trạng này sẽ hết vào một thời điểm nào đó, không kéo dài mãi mãi và có thể cải thiện phần nào nhờ chăm sóc da và chăm sóc sức khỏe tốt.
Không nên nặn mụn khi tay bạn không sạch

Điều trị mụn bọc

Mụn bọc không phải là loại mụn thông thường mà là các nốt sần hình thành sâu dưới lỗ chân lông nên không thể điều trị đơn giản bằng thuốc trị mụn thông thường. Việc điều trị mụn bọc sẽ cần sử dụng các loại dược phẩm chuyên biệt, được bác sĩ chuyên khoa da liễu chỉ định tùy trường hợp cụ thể. Bệnh nhân có thể dùng thuốc bôi trực tiếp lên vết mụn hoặc dùng kháng sinh đường uống,… Người bệnh phải kiên trì để điều trị thành công.

Một khi tổn thương viêm nhiễm đã hình thành thì can thiệp điều trị bằng thuốc là cần thiết.

  • Thuốc dạng bôi: Các thuốc dạng bôi với công dụng điều hòa bã nhờn trên da, hoặc giúp làm bong những tế bào chết cứng đầu bám tắc lỗ chân lông với thành phần như: Benzoyl Peroxide, Salicylic acid,Retinoic acid và Retinol. Hình thức điều trị này có thể hỗ trợ song song với kháng sinh. Cần lưu ý vì da lúc này khá nhạy cảm với ánh sáng, có thể gây kích ứng nhẹ.
  • Kháng sinh đường uống: Với những loại mụn phát triển nặng trên mặt hoặc lan rộng khắp toàn thân, kháng sinh đường uống đôi khi sẽ được kê đơn. Với các thành phần phổ biến như Minocycline, Doxycycline, Clindamycin, Erythromycin Mụn trứng cá viêm ở mức trung bình đến nặng nên cân nhắc gặp bác sĩ da liễu để được kê toa đúng nhất.
  • Thuốc isotretinoin đường uống: chỉ được khuyến khích dùng cho da đang chịu tổn thương của mụn nang hoặc mụn viêm rất nặng, vì tác dụng phụ của thuốc mang lại có thể rất nghiêm trọng. Ngoài những yếu tố chung khiến da khô, rát. Thuốc này có thể gây ảnh hưởng thai nhi về sau. Liệu trình bao gồm Isotretinoin rất cần được cân nhắc với bác sĩ da liễu chuyên nghiệp, đặc biệt là nếu có kế hoạch sinh đẻ.

Có nên tự ý nặn mụn bọc không?

Mụn bọc có thể diễn tiến nặng hơn nếu không được xử lý đúng cách. Đặc biệt là phần nhân mụn vốn chứa rất nhiều vi khuẩn. Khi vỡ ra, mủ sẽ lan rộng ra các vùng da xung quanh, tạo điều kiện để mụn lây lan mạnh hơn và để lại sẹo khó điều trị sau khi nặn. Do dó, tốt nhất không nên tự ý nặn mụn bọc/mụn mủ. Thay vào đó, cách xử lí mụn bọc tốt nhất là đến các cơ sở có chuyên môn để được hỗ trợ điều trị toàn diện nhất.

Chăm sóc và bảo vệ da

Khi nổi mụn, da bạn khá yếu và dễ bị ảnh hưởng bởi các tác nhân bên ngoài, do vậy việc chăm sóc kết hợp với bảo vệ da là điều rất cần thiết. Bạn nên tẩy da chết, làm sạch sâu da mặt, đắp mặt nạ trị mụn mát da, đồng thời dùng thêm sản phẩm chăm sóc da. Khi ra đường, bạn nhớ bôi kem chống nắng cho da và dùng khẩu trang khi đi đường để da không tiếp xúc với khói và bụi đường.

Chế độ ăn hợp lý

Nguyên nhân sâu xa gây ra mụn do tuyến bã nhờn nằm dưới da bị bị rối loạn chức năng bài tiết chất thải độc hại. Chính vì điều này mà dẫn đến chất cặn đó không được bài tiết sẽ hình thành mụn mặt của bạn.

Bạn cần có chế độ ăn hợp lý cho mình, hạn chế ăn đồ chứa chất cay nóng, nên thường xuyên ăn các loại thực phẩm có công dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, mát gan, cân bằng nội tiết tố trong cơ thể.

  • Không ăn đồ ngọt, socola, giảm đường trong các món ăn
  • Không dùng nước ngọt, nước có gas
  • Không sử dụng đồ uống có cồn như rượu bia và tránh đồ uống chứa các chất kích thích như trà, cà phê,…
  • Hạn chế dùng đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ ăn chiên, đồ ăn nhanh, đồ ăn đã qua chế biến
  • Dừng uống sữa trong khoảng 2 tuần
  • Nên ăn thực phẩm giàu kẽm (thịt bò, đậu xanh,…)
  • Ăn thực phẩm sạch giàu protein
  • Nên ăn thực phẩm giàu chất xơ và rau củ chứa nhiều vitamin A như khoai lang, cà rốt, cải xoăn,..
  • Ăn thực phẩm tốt cho hoạt động gan, giúp giải độc gan như cải và rau xanh
  • Ăn nhiều trái cây có tính mát
  • Uống nhiều nước (khoảng 2l mỗi ngày).

Bạn nên gặp bác sĩ da liễu để được tư vấn kỹ hơn về loại thuốc và thực phẩm bổ sung nên dùng để điều trị mụn bọc. Tuy nhiên, bạn có thể tham khảo sử dụng kẽm, probiotics và axit béo omega-3.

Bạn có thể tham khảo các sản phẩm tại đây!

Nếu đang bị mụn bọc phải tìm cách điều trị sớm nhất có thể để hạn chế tình trạng mụn lây lan. Tốt nhất nên thăm khám tại phòng khám/bệnh viện chuyên khoa để được tư vấn lộ trình điều trị phù hợp nhất