Mụn cám là những hạt nhỏ li ti mọc trên da mặt, thường tập trung nhiều ở vùng mũi và cằm có màu đen hoặc trắng. Mụn cám xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau. Vậy những nguyên nhân gây ra mụn cám là gì? cách xử lý chúng.

Mụn cám xuất hiện ở mũi

Cơ chế nổi mụn

Cấu trúc da có một số túi nhỏ được gọi là tuyến mồ hôi ở lớp hạ bì. Các tuyến này tạo ra mồ hôi như tên gọi đi qua các ống nhỏ và thoát ra từ các lỗ nhỏ gọi là lỗ chân lông. Lỗ chân lông đóng một vai trò thiết yếu trong việc giữ cho cơ thể mát mẻ thông qua phản xạ bài tiết mồ hôi và thải ra các chất độc hại mà cơ thể không cần đến. Bên cạnh đó, da còn chứa các tuyến bã nhờn tiết ra dầu tự nhiên, có nhiệm vụ giữ nước cho da bằng cách khóa độ ẩm và củng cố hàng rào bảo vệ của da. Bã nhờn di chuyển đến bề mặt da cũng thông qua các lỗ chân lông trên da. Tuy nhiên, bã nhờn cũng có thể thu hút bụi bẩn, đọng lại trong lỗ chân lông trên da và càng làm tăng khả năng gây tắc nghẽn.

Như vậy, khi các lỗ chân lông bị tắc nghẽn, chúng có thể dẫn đến nổi mụn, từ mụn cám nếu nhỏ và không bị nhiễm trùng đến mụn trứng cá nghiêm trọng.

Da mặt, mũi, trán và má thường bị tắc lỗ chân lông do tế bào da chết, bụi bẩn và vi khuẩn tích tụ trong lỗ chân lông. Điều này cũng có thể dẫn đến sự phát triển không chỉ của mụn cám mà còn là của mụn trứng cámụn đầu đen và mụn đầu trắng, khiến làn da trông không đều màu.

Mụn cám là gì?

Mụn cám là một loại mụn đặc biệt, không gây đau đớn hay có mủ. Mụn nhỏ li ti thường có lớp sừng màu trắng đen bao quanh mụn. Mụn xuất hiện từng mảng và lan rộng trên bề mặt da khiến da trở nên thô ráp. Mụn có thể xuất hiện trên da của bất kỳ ai, ở mọi lứa tuổi. Mụn cám đặc biệt phổ biến ở thanh thiếu niên, phụ nữ mang thai, phụ nữ tiền mãn kinh hoặc phụ nữ sau sinh.

Mụn cám được coi là tiền thân của nhiều loại mụn trứng cá. Khi lỗ chân lông tắc nghẽn hình thành những mụn nhỏ gọi là mụn cám. Nếu mụn cám kèm tổn thương hoặc nhiễm trùng, có thể dẫn đến mụn trứng cá nặng, viêm, sưng và có mủ.

Các vị trí thường nổi mụn cám

Mụn cám thường xuất hiện trên mặt, đặc biệt ở vùng chữ T. Ngoài ra, mụn cám còn mọc ở nhiều vị trí: lưng, ngực, vai… Mỗi vị trí đều có thể cảnh báo vấn đề sức khỏe.

  • Mụn cám ở trán: da ở trán mỏng và tiếp xúc nhiều với ánh nắng mặt trời nên tiết ra một lượng lớn bã nhờn, dễ làm tắc nghẽn lỗ chân lông và gây mụn.
  • Mụn cám ở cằm: đây là vùng da thường không được làm sạch kỹ lưỡng nên rất dễ nổi mụn.
  • Mụn cám ở má: má có lỗ chân lông to, tuyến bã nhờn hoạt động mạnh, nếu da không được làm sạch kỹ, bụi bẩn dễ tích tụ và gây ra mụn.
  • Mụn cám ở miệng: mụn thường xuất hiện do vệ sinh kém.
  • Mụn cám ở mũi: do tiết nhiều mồ hôi và rửa mặt không kỹ, bụi bẩn tích tụ trên da gây mụn. Mụn ở vùng này rất dễ chuyển thành mụn mủ hoặc mụn nang nếu chăm sóc không đúng cách.

Nguyên nhân hình thành mụn cám

Rối loạn nội tiết tố

Mụn cám có thể phát triển do sự rối loạn nội tiết, đặc biệt là trong giai đoạn tuổi dậy thì khi hormone sinh dục tăng cao. Những sự thay đổi này ảnh hưởng đến hoạt động của các tuyến dầu nhờn trên da, kết hợp với bụi bẩn và tế bào chết sẽ hình thành mụn cám ở trên mũi.

Vệ sinh da không đúng cách

Mụn cám tương tự như mụn đầu đen, xuất hiện khi lỗ chân lông bị bít tắc. Khi lỗ chân lông chứa quá nhiều dầu nhờn và tế bào da chết, bụi bẩn, những tạp chất này có thể cứng lại và gây bít tắc lỗ chân lông. Khi đó, các tuyến dầu tiếp tục tạo dầu nhưng không thể thoát ra được, dẫn đến việc hình thành mụn cám. 

Vì vậy, nếu bạn vệ sinh và chăm sóc da không đúng cách, đây cũng là một nguyên nhân gây ra mụn cám trên mũi. Ngoài ra, khi bạn không tẩy trang hoặc làm sạch da mỗi ngày bằng sữa rửa mặt có thể làm tăng nguy cơ nổi mụn cám ở mũi cùng các vấn đề về da khác.

Thiếu ngủ và stress kéo dài

Sự thiếu ngủ và căng thẳng kéo dài có thể gây suy yếu hệ miễn dịch và rối loạn nội tiết, không chỉ dễ dàng gây ra mụn cám ở vùng mũi mà còn có thể dẫn đến kích ứng da và nhiễm trùng da. Bên cạnh đó còn tiềm ẩn nhiều tác động tiêu cực và hệ quả không tốt cho sức khỏe của bạn.

Các nguyên nhân khác

  • Thói quen ăn những thức ăn cay nóng, đồ chiên rán và thực phẩm nhanh có thể tạo môi trường không thuận lợi cho da và làm tăng nguy cơ mụn cám.
  • Sử dụng sản phẩm chăm sóc da không đúng cách có thể làm tăng khả năng hình thành mụn cám.
  • Có người thân trong gia đình có cơ địa dễ bị mụn cũng có thể tạo điều kiện cho sự xuất hiện của mụn cám.
  • Các giai đoạn sinh lý như dậy thì, mang thai và mãn kinh có thể tác động đến sự thay đổi nội tiết và ảnh hưởng đến việc hình thành mụn cám.
Làm sạch da là cách ngừa mụn hiệu quả

Cách trị mụn cám

Sử dụng thuốc

Một phương pháp hiệu quả để trị mụn cám là sử dụng các sản phẩm thuốc không cần kê đơn (OTC). Hai loại thuốc phổ biến trong việc điều trị mụn là benzoyl peroxide và axit salicylic. Benzoyl peroxide thường được sử dụng để điều trị mụn viêm và axit salicylic giúp loại bỏ tế bào da chết.

Dưới đây là những lưu ý khi bạn sử dụng thuốc trị mụn OTC:

  • Kiên nhẫn và thử nghiệm: Trước hết, hãy kiên nhẫn và thử sản phẩm ít nhất một tháng trước khi quyết định đổi sang loại thuốc khác. Việc trị mụn cần thời gian để thấy hiệu quả. Theo Viện Da liễu Hoa Kỳ (American Academy of Dermatology), bạn sẽ phải mất khoảng một đến hai tháng để các sản phẩm trị mụn có hiệu quả.
  • Không thử nhiều loại thuốc cùng lúc: Hạn chế việc thử nhiều loại thuốc cùng một lúc. Hãy thử từng sản phẩm một để theo dõi cách da của bạn phản ứng như thế nào.
  • Hãy lựa chọn một sản phẩm chứa ít nhất 2% benzoyl peroxide và thoa lên vùng da bị mụn mỗi ngày một lần, sau đó tăng lên hai lần mỗi ngày khi da đã thích nghi. Hãy nhớ rửa tay ngay sau khi sử dụng benzoyl peroxide để tránh loại thuốc này bị dính vào tóc và quần áo của bạn nhé.

Thời điểm nào có thể nặn được mụn cám?

Không nên nặn mụn cám trước khi ra ngoài vì ánh nắng mặt trời, vi khuẩn, khói bụi có thể xâm nhập vào lỗ chân lông gây hại cho da. Bạn có thể nặn mụn vào buổi tối, trước khi đi ngủ để da được phục hồi và nghỉ ngơi.

Tuy nhiên, bạn hạn chế nặn mụn cám vì sẽ dễ để lại sẹo. Bạn nên bệnh viện để được bác sĩ thăm khám, chẩn đoán tình trạng mụn cám trên da. Bác sĩ sẽ khám trực tiếp, quan sát và kiểm tra tình trạng kích ứng trên da, kết hợp các yếu tố như tuổi tác, thói quen sinh hoạt và hoàn cảnh sống của người bệnh để chẩn đoán tình trạng mụn. Từ đó đưa ra chỉ định soi da và kiểm tra các xét nghiệm máu trước khi đưa ra phương pháp điều trị mụn cám cho người bệnh.

Nặn mụn cám đúng cách?

Dưới đây là một số thói quen nặn mụn cám hiệu quả mà bạn nên áp dụng:

Xông hơi da mặt

Đây là bước vô cùng quan trọng và cần thiết nếu bạn muốn nặn mụn. Xông hơi da mặt có thể giúp lỗ chân lông mở và thông thoáng, giúp quá trình nặn mụn trở nên dễ dàng hơn bao giờ hết. Vì vậy, xông hơi luôn là phương pháp hiệu quả và an toàn giúp lỗ chân lông sạch sẽ, không bị tắc nghẽn. Hơn nữa, bước xông hơi này cũng rất đơn giản và không mất nhiều thời gian.

Đầu tiên, bạn đun sôi một nồi nước, sau đó nhỏ vài giọt tinh dầu yêu thích vào nồi. Để phát huy tối đa hiệu quả, bạn nên sử dụng tinh dầu trà xanh, dầu chà là trắng, dầu sả… Tiếp theo, đặt mặt cách chậu 30cm và trùm khăn dày lên đầu. Áp dụng phương pháp này trong 10 phút cho đến khi nước nguội thì dừng lại. Nếu ngại thực hiện, bạn có thể đắp một chiếc khăn mềm ngâm nước ấm lên mặt trong 5 – 7 phút.

Làm sạch dụng cụ

Sau bước xông hơi chúng ta bước vào bước chuẩn bị nặn mụn. Bạn cần chuẩn bị dụng cụ nặn mụn, dung dịch nước muối và bông gòn. Đảm bảo tay và dụng cụ nặn mụn của bạn sạch sẽ và được khử trùng. Bạn có thể ngâm sản phẩm trị mụn trong nước sôi ở nhiệt độ 100 độ C trong 5 phút, sau đó rửa tay bằng xà phòng kháng khuẩn để đảm bảo vi khuẩn không lây lan sang da mặt.

Tiến hành nặn mụn cám

Để bắt đầu nặn mụn, bạn hãy dùng bông gòn thấm dung dịch nước muối để sát trùng da mặt. Tiếp theo, dùng đầu móc của dụng cụ nặn mụn cạy mở lớp biểu bì để lộ nhân mụn. Chỉ với một cú chạm, nhân mụn sẽ được nặn ra. Trong quá trình loại bỏ mụn, bạn sẽ không cảm thấy đau nhức do đã xông mặt trước đó. Sau khi loại bỏ hết mụn, bạn nhớ thoa dung dịch nước muối lên vùng mụn để tránh nhiễm trùng. Đợi 5 phút cho đến khi mặt khô thì rửa sạch với nước.

Dưỡng da sau khi nặn mụn cám

Dù bạn có nặn tốt thì ít nhiều cũng sẽ để lại tổn thương cho da sau khi nặn. Vì vậy, các bước chăm sóc da sau khi nặn mụn đóng vai trò quan trọng không thể bỏ qua. Buổi tối là thời điểm tốt nhất để thực hiện quy trình chăm sóc da chuyên sâu. Ngoài ra, nặn mụn vào ban đêm có thể giúp da có thời gian nghỉ ngơi, tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng và bụi bẩn từ môi trường xung quanh.

Sau khi nặn mụn, bạn cần rửa sạch mặt rồi thoa nhẹ nhàng nước hoa hồng lên khắp mặt. Nước hoa hồng không chỉ giúp khử trùng và cân bằng độ pH mà còn có tác dụng se khít lỗ chân lông cực kỳ hiệu quả.

Một số biện pháp khắc phục mụn cám tại nhà

Bạn hoàn toàn có thể áp dụng những phương pháp sau để khắc phục mụn cám ngay tại nhà:

  • Hạn chế để da xuất hiện tình trạng bít tắc lỗ chân lông: Không nên sờ tay trên mặt hoặc tự ý nặn, cậy, gãi vào những vùng lỗ chân lông bị tắc nghẽn với mục đích “loại bỏ” sợi bã nhờn ra khỏi vùng da đó.
  • Chú trọng bước làm sạch da: Mỗi ngày nên đều đặn áp dụng bước làm sạch kép gồm tẩy trang và dùng sữa rửa mặt. Điều này giúp lỗ chân lông của bạn trở nên thông thoáng hơn, dầu thừa trên mặt được loại bỏ và kiểm soát ổn định.
  • Không quên dưỡng ẩm da: Dưỡng ẩm là một trong những bước chăm sóc da cơ bản tối quan trọng và gần như không thể thiếu trong chu trình chăm sóc da.
  • Xông hơi cho da mặt: Để lỗ chân lông được thoáng mát và sạch sẽ, xông hơi định kỳ cho da 1 lần/ tuần là phương pháp cực đơn giản nhưng công hiệu.
  • Dùng mặt nạ làm sạch: Ưu tiên sử dụng các loại mặt nạ có tính chất kiềm dầu, sát khuẩn da và hút bã nhờn hiệu quả.
  • Cải thiện thói quen sinh hoạt và chế độ ăn uống: Hãy tăng cường chất xơ từ rau, củ và vitamin từ hoa quả để bổ trợ sức đề kháng cho làn da thật tốt. Bạn cũng nên chăm tập thể dục giúp hệ bài tiết có điều kiện hoạt động tích cực hơn, từ đó tăng cường khả năng miễn dịch cho cơ thể. Đồng thời giúp da được làm sạch từ bên trong hiệu quả.
  • Ngủ đủ giấc và giữ tinh thần thoải mái cũng là một yếu tố quan trọng. Stress và thiếu ngủ có thể gây rối loạn nội tiết tố và làm tăng tình trạng viêm nhiễm da, từ đó làm tăng khả năng hình thành mụn cám.

Những yếu tố quan trọng khác:

  • Luôn bổ sung cho cơ thể đầy đủ chất xơ và các vitamin cần thiết như trong việc trị mụn như: vitamin E, vitamin D, vitamin C, vitamin A,…
  • Hạn chế sử dụng các chất kích thích như: rượu, bia, cà phê, nước ngọt.
  • Lựa chọn và sử dụng mỹ phẩm uy tín, có nguồn gốc rõ ràng, có bảng thành phần minh bạch.
  • Chú trọng các bước làm sạch da trong chu trình chăm sóc da mỗi ngày.
  • Thường xuyên thay bao vỏ gối và khẩu trang.
  • Cải thiện thói quen sinh hoạt hợp lý.
  • Xây dựng chế độ tập luyện thể dục thể thao khoa học.
  • Ngủ đủ giấc, tránh thức khuya.
  • Uống đủ ít nhất 2 lít nước/ ngày.

Để tình trạng này không quay trở lại nữa, hãy luôn nhớ rằng phương cách trị mụn cám hữu hiệu nhất là luôn giữ cho lỗ chân lông được thông thoáng bạn nhé!