Tiểu đêm nhiều lần khiến giấc ngủ của bạn bị gián đoạn và lâu ngày dẫn đến những hậu quả sức khỏe, cảnh báo bệnh lý rất đáng lo ngại.

Tiểu đêm nhiều lần
Tiểu đêm nhiều lần

Tiểu nhiều lần trong đêm

Bàng quang của người trưởng thành khỏe mạnh có thể chứa khoảng 300 – 400ml nước tiểu. Khi đầy, bàng quang sẽ kích thích dẫn truyền lên não bộ để tạo ra phản xạ đi tiểu. Trong giấc ngủ đêm, thần kinh sẽ ức chế không cho bàng quang co bóp để tạo phản xạ đi tiểu, giúp duy trì giấc ngủ ngon.

Tiểu đêm là tình trạng người bệnh thường xuyên thức giấc nhiều hơn 1 lần để đi tiểu. Khi thức dậy đi tiểu đêm nhiều hơn 2 lần trong đêm, bạn nên nhanh chóng đi khám.

Một số trường hợp có thể tiểu lên đến 5 – 7 lần. Ngoài tăng tần suất đi tiểu, một số triệu chứng đi kèm có thể xuất hiện gồm:

  • Tiểu rát, tiểu buốt, nóng niệu đạo.
  • Thường xuyên buồn tiểu, căng tức bàng quang. Tuy nhiên, khi tiểu, lượng nước rất ít, tiểu không hết. Một số trường hợp nặng có thể tiểu ra cả mủ và máu.

Tiểu đêm thường gặp ở người lớn tuổi, có thể do bệnh lý hay một số lý do khác. Chức năng sinh lý ở người cao tuổi đã suy giảm. Các cơ quan đã lão hóa, làm tăng nguy cơ mắc những bệnh trực tiếp hay gián tiếp dẫn tới tình trạng tiểu đêm.

Mặt khác, người lớn tuổi thường có giấc ngủ ngắn, ít ngủ. Tình trạng này thường gây buồn tiểu. Ngược lại, tiểu nhiều lần lại làm họ mất ngủ. Điều này vô tình tạo thành một lặp khiến sức khỏe suy giảm trầm trọng.

Nguyên nhân khiến bạn đi tiểu đêm nhiều lần

Nguyên nhân tiểu đêm có thể đến từ việc mắc các bệnh lý liên quan tới hệ tiết niệu hoặc không do bất kỳ bệnh lý nào. Dù là bất kỳ nguyên nhân nào thì việc chẩn đoán và điều trị sớm là cần thiết dù chỉ là điều trị triệu chứng.

Nguyên nhân không do bệnh lý gồm có:

  • Do lão hóa: Thực tế ở người lớn tuổi khi cơ thể đã lão hóa qua nhiều năm thì khả năng sản xuất hormon chống bài niệu đã suy giảm dẫn tới lượng nước tiểu tăng lên, đặc biệt vào ban đêm. Thêm vào đó cơ thắt bàng quang cũng đã suy yếu và lỏng lẻo theo thời gian khiến việc giữ nước tiểu trong bàng quang càng khó khăn hơn.
  • Cơ sàn chậu và vùng chậu suy yếu: Nguyên nhân này thường gặp ở phụ nữ mang thai và sinh đẻ nhiều lần.
  • Tác dụng phụ của thuốc: Như thuốc lợi tiểu dùng trong điều trị tim mạch.
  • Do lối sống: Đây là nguyên nhân rất quan trọng tác động trực tiếp tới việc tiểu đêm, khi bệnh nhân có những thói quen như uống nước nhiều buổi tối hoặc sử dụng chất kích thích như rượu, bia, trà hoặc cà phê có tác dụng lợi tiểu thì rất dễ gây kích thích bàng quang và gây ra tiểu đêm.

Nguyên nhân do bệnh lý:

  • Bàng quang tăng hoạt (OAB): Còn được gọi là bàng quang kích thích chính là nguyên nhân phổ hàng đầu dẫn tới tình trạng tiểu đêm ở mọi lứa tuổi. Những người bị hội chứng bàng quang kích thích sẽ có bàng quang rất nhạy cảm và co bóp ngay cả khi chưa chứa đầy nước tiểu, điều này sẽ khiến người bệnh có cảm giác buồn tiểu liên tục cả ngày lẫn đêm.
  • U xơ tiền liệt tuyến: Bệnh gặp ở nam giới lớn tuổi khi u xơ có kích thước lớn sẽ dễ chèn ép vào cổ bàng quang gây kích thích và dễ bị tiểu đêm kèm với tiểu són hoặc tiểu không hết. Nam giới cần lưu ý các triệu chứng này để phát hiện sớm được bệnh.
  • Ngưng thở khi ngủ: Rối loạn giấc ngủ có thể là nguyên nhân gây tiểu đêm. Cụ thể, tình trạng ngưng thở khi ngủ có khả năng làm tăng tần suất tiểu đêm. Vì thế, việc điều trị bệnh lý ngưng thở khi ngủ sẽ giúp cải thiện tình trạng tiểu đêm.
  • Các nguyên nhân khác: Viêm bàng quang, viêm thận, suy thận mạn hoặc các bệnh ngoài niệu như tiểu đường, suy tim, Parkinson cũng có khả năng có triệu chứng tiểu đêm.
Dùng thuốc lợi tiểu hay uống nước nhiều về đêm

Biến chứng tiểu đêm

Nếu tần suất tiểu đêm dày đặc nhưng không có biện pháp can thiệp kịp thời, người bệnh có thể đối mặt với các biến chứng như:

  • Ảnh hưởng thần kinh: Đi tiểu 2 – 3 lần trong đêm gây mất ngủ kéo dài, ngủ không sâu giấc. Lâu dần, hệ thần kinh sẽ bị ảnh hưởng, trí nhớ sụt giảm, mệt mỏi khi thức dậy buổi sáng.
  • Tăng nguy cơ mắc bệnh tim: Tiểu đêm nhiều nhiều lần ở người lớn tuổi làm tăng nguy cơ mắc bệnh huyết áp, tim mạch do phải thức dậy nhiều lần, giấc ngủ bị gián đoạn..
  • Tổn thương lâu dài: Tiểu đêm do những bệnh lý liên quan đến tuyến tiền liệt, u xơ tử cung, tiểu đường hay bệnh thận, nếu trì hoãn điều trị có thể gây tổn thương khó hồi phục, ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe.

Khi nào cần gặp bác sĩ?

  • Khó chịu hoặc đau khi đi tiểu.
  • Tiểu ra máu, nước tiểu đục hay màu sắc bất thường.
  • Tiểu không tự chủ.
  • Khó tiểu dù đã rất buồn tiểu.
  • Vùng kín tiết dịch.
  • Cảm giác thèm ăn hay khát tăng.
  • Sốt hay ớn lạnh.
  • Buồn nôn hay nôn mửa.
  • Đau thắt lưng hay đau một bên.
  • Ảnh hưởng lớn tới chất lượng giấc ngủ, gây suy nhược cơ thể.

Điều trị đi tiểu đêm nhiều lần

Tùy theo nguyên nhân tiểu đêm, người bệnh sẽ được chỉ định hướng điều trị phù hợp như:

  • Tác động từ thuốc: Người bệnh nên dùng thuốc sớm hơn vào ban ngày.
  • Chứng ngưng thở khi ngủ: Người bệnh nên đi đến các chuyên gia giấc ngủ hoặc bác sĩ tim mạch để có hướng xử trí kịp thời.
  • Bệnh lý: Tiểu đêm có thể là triệu chứng cảnh báo một số bệnh lý nghiêm trọng như nhiễm trùng đường tiểu, đái tháo đường… Những trường hợp tiểu đêm do bệnh thường sẽ cải thiện khi bệnh được kiểm soát tốt.
  • Mang thai: Thai phụ có thể áp dụng bài tập Kegel để tăng cường các cơ vùng chậu. Bạn thực hiện thắt chặt các cơ để ngừng đi tiểu, giữ nguyên động tác khoảng 5 – 10 giây, sau đó thả lỏng trong 10 giây, lặp lại 10 lần. Thai phụ nên luyện tập thường xuyên, 3 lần/ngày nhằm kiểm soát tốt hoạt động bàng quang.

Một số lưu ý cần biết khi mắc phải chứng tiểu đêm nhiều lần

Khi mắc bệnh, người bệnh nên đặc biệt lưu ý những vấn đề như:

  • Tiểu đêm do suy giảm thần kinh ở não nên hạn chế uống nước trước khi ngủ. Khi ngồi dậy trong đêm nên ngồi từ từ, nghỉ khoảng 2 – 5 phút rồi mới bước xuống giường, không nên đứng dậy luôn vì rất dễ gây đột quỵ.
  • Nếu nơi đi tiểu ở ngoài trời thì nên chuẩn bị một chiếc bô, hạn chế tiếp xúc với không khí ngoài trời vào ban đêm, đặc biệt là người lớn tuổi vào thời tiết lạnh.
  • Nếu bị khó tiểu cần đi khám ngay để có biện pháp can thiệp kịp thời, tránh tình trạng nhiễm khuẩn đường tiểu.
  • Bổ sung đủ dưỡng chất cho cơ thể, sinh hoạt khoa học, tránh dùng các thức ăn nhanh, đồ ăn nhiều dầu mỡ. Vì các loại thực phẩm này không chỉ gây thừa cân mà còn ảnh hưởng tới quá trình chuyển hóa năng lượng trong cơ thể. Đặc biệt cần kiêng ăn đêm vì có thể gây ảnh hưởng tới hệ tiêu hóa, đầy bụng, khó ngủ…

Cách phòng ngừa tiểu đêm

Chế độ ăn uống

  • Hạn chế uống nước (ít nhất 2 tiếng) trước khi ngủ.
  • Tránh sử dụng các thức uống lợi tiểu vào buổi tối như rượu bia, cà phê, trà…
  • Trong bữa ăn tối, tránh ăn mặn, hạn chế ăn các loại trái cây nhiều nước như bưởi, dưa hấu, cam…

Thói quen ngủ

  • Tập thói quen đi tiểu trước khi ngủ, kê cao chân khi ngủ.
  • Thư giãn, giữ tinh thần thoải mái trước khi ngủ.
  • Nếu có người nhà mắc bệnh nên chuẩn bị lối đi thuận tiện từ chỗ nằm đến nhà vệ sinh để tránh té ngã.

Ngoài ra, người bệnh nên tăng cường tập thể dục để kiểm soát tốt cân nặng, tránh tình trạng thừa cân, béo phì. Tập bài tập Kegel vật lý trị liệu đối với phụ nữ qua nhiều lần thai sản để cải thiện khả năng kiểm soát bàng quang.

Nếu đang sử dụng các loại thuốc điều hòa huyết áp, bạn nên trao đổi với bác sĩ về tác dụng phụ lợi tiểu của thuốc. Các thuốc có tính lợi tiểu sẽ làm tăng số lần đi tiểu nếu được dùng vào buổi tối.

Chứng tiểu đêm khiến người bệnh phải thức giấc nhiều lần, ảnh hưởng lớn đến chất lượng giấc ngủ và sức khỏe tinh thần. Đây cũng có thể là hồi chuông cảnh báo nhiều bệnh lý nguy hiểm. Nếu tình trạng này kéo dài không thuyên giảm, bạn nên nhanh chóng đi khám để được bác sĩ tư vấn và điều trị kịp thời.