Vết bớt đỏ hoặc đen xuất hiện trên da ở trẻ có thể cảnh báo các dấu hiệu về sức khỏe có thể là vô hại hoặc có hại. Vì vậy bố mẹ nên đặc biệt chú ý.

Vết bớt trên da ở trẻ có nguy hiểm không? cách xử lý

Vết bớt ở trẻ sơ sinh

Vết bớt ở trẻ sơ sinh là những vùng da sẫm màu xuất hiện trên làn da trẻ sau khi chào đời. Tỷ lệ trẻ sơ sinh xuất hiện vết bớt khá cao, thường là trên 80% và thường mờ dần và biến mất theo thời gian. Tuy nhiên có một số vết bớt đi cùng với đứa trẻ cho đến hết cuộc đời, ảnh hưởng xấu đến thẩm mỹ và tinh thần của trẻ. Vì vậy cha mẹ cần tìm hiểu về những vết bớt trên cơ thể con, để có thể giải thích cho con tránh con tự ti cũng như có thể điều trị sớm các vết bớt trên cơ thể bé.

Có 2 loại bớt: bớt tạo thành từ các mạch máu và bớt sắc tố. Nốt ruồi cũng có thể coi là vết bớt.

  • Các vết bớt tạo thành từ các mạch máu: Hình thành một cách không hoàn chỉnh, thường có màu đỏ. Có 2 loại bớt mạch máu là u máu và vết bớt màu rượu vang đỏ;
  • Các vết bớt sắc tố: Tạo thành từ sự tập hợp các tế bào sắc tố tạo màu da. Chúng có thể có nhiều màu sắc khác nhau như rám, nâu, xám, đen hoặc xanh.

Các vết bớt thường gặp

Bớt mạch máu

Bớt mạch máu xảy ra khi các mạch máu tạo ra không đúng, mạch máu không đúng hoặc mạch máu quá to dưới bề mặt da. Bớt mạch máu bao gồm bớt đốm cá hồi, bớt mạch máu và bớt rượu vang đỏ

Bớt đốm cá hồi

Có tên gọi khác là vết mổ cò, thường là những vết hồng nhạt hoặc đậm xuất hiện trên da ở vùng sống mũi, vùng dưới trán, sau đầu, cổ và mí mắt của trẻ sơ sinh. Các bé da trắng thường có nhiều vết này hơn, tuy nhiên chúng sẽ biến mất sau vài ba tháng nên cha mẹ không cần quá phải lo lắng về chúng.

Bớt mạch máu

Còn được gọi là u mạch máu, các vết bớt này thường tập trung ở khu vực cổ, đầu và thân mình, chúng phát triển nhanh chóng trong những năm đầu đời của trẻ. Nguyên nhân hình thành bớt mạch máu là do các mạch máu được cấu tạo bất thường nằm ở sát bề mặt da. Các vết bớt mạch máu này sẽ biến mất dần theo thời gian, có thể sau vài ngày, vài tuần hoặc đến khi trẻ đi học, vì vậy không cần phải điều trị các vết bớt này.

Bớt rượu vang đỏ

Các bớt này xuất hiện do các mạch máu tập trung quá nhiều dưới da, thường có màu đỏ sậm hoặc tím với hình dạng không đều, rộng và phẳng theo da. Nếu các vết bớt này xuất hiện ở khu vực trên mi mắt hoặc vùng trán, cha mẹ nên đưa bé đi khám để xem bé có bị tăng nhãn áp hay sự bất thường của vùng vỏ não sturge-weber hay không.

Bớt sắc tố

Bớt sắc tố hình thành chủ yếu do các tế bào hình thành sắc tố dưới da phát triển quá mạnh mẽ gây ra. Các bớt sắc tố thường thấy ở trẻ sơ sinh bao gồm bớt xanh, bớt mụn mủ hắc tố, bớt milia, bớt ban nhiệt, bớt ban đỏ, nốt ruồi,…

Bớt xanh hay còn được gọi là bớt mông cổ

Đây là loại bớt thường thấy nhất ở trẻ sơ sinh, có đến 80% trẻ có vết bớt này. Chúng có nhiều kích thước khác nhau, màu sắc đa dạng như xám, nâu, xanh, tím nhìn như vết bầm và hòa vào da. Các vết bớt này thường tự biến mất trong một khoảng thời gian và không cần can thiệp y khoa.

Bớt mụn mủ hắc tố

Đây là những mụn nước nhỏ, sẽ vỡ ra và để lại các vết tích như tàn nhang trên da bé. Khi trẻ sơ sinh gặp phải bớt này sẽ cảm thấy khó chịu và đau rát khi vỡ ra. Tuy gây khó chịu cho trẻ nhưng các vết bớt mụn mủ sẽ mờ dần sau vài tuần và vô hại đối với trẻ sơ sinh. Cha mẹ có thể yên tâm về các vết bớt này không gây hại cho bé, tuy nhiên nên đưa trẻ đến bác sĩ để thăm khám nhằm phòng tránh nhiễm trùng khi các vết bớt vỡ ra.

Bớt milia

Vết bớt này thường xuất hiện ở mũi, cằm, má của trẻ. Các vết bớt này có xu hướng biến mất khi trẻ được 1 tháng tuổi. Sự xuất hiện của vết bớt này là do một loại protein da có tên là keratin giữ lại bên trong da.

Bớt ban nhiệt

Hay còn được gọi là bớt gai nhiệt. Các vết bớt này thường xuất hiện ở trẻ sơ sinh sống trong các khu vực khí hậu nóng ẩm hay trẻ bị quấn tã quá nóng gây ra. Khi thấy các vết bớt này, bạn nên nới lỏng quần áo cho bé, tránh để bé quá nóng

Bớt ban đỏ

Thường xuất hiện ở nhiều trẻ sơ sinh sau 2-5 ngày sinh, các vết ban đỏ này không truyền nhiễm, chưa có cơ sở khoa học nào chứng minh sự xuất hiện của nó hay cách điều trị. Các vết ban đỏ này sẽ biến mất ở trẻ từ 1-4 tháng tuổi vì vậy cha mẹ không cần quá lo lắng về vết bớt này.

Nốt ruồi

Đây là vết bớt thường thấy ở trẻ sơ sinh với tỉ lệ cao cứ 100 bé thì có một bé có nốt ruồi. Nốt ruồi là bớt lành tính, có thể phát triển kích thước theo sự phát triển của trẻ và có nhiều màu như đen, nâu, đỏ. Tuy nhiên cha mẹ cần chú ý nếu nốt ruồi có sự phát triển khác thường vì đây có thể là biểu hiện bệnh lý.

Các vết bớt cần lưu ý

U máu hang

Với các vết bớt tạo thành các các mạch máu, nếu tiểu động mạch giãn nở ở mức cao hơn, thành búi, chùm hoặc gồ ghề trên bề mặt da thì được gọi là u máu phồng, u máu hang. Riêng đối với u máu hang, nếu bị trầy xước có thể chảy máu âm ỉ hoặc ồ ạt, gây nhiễm khuẩn rất nguy hiểm và cần được xử lý sớm.

Vết bớt màu cà phê sữa

Thường có màu nâu nhạt hoặc màu sữa, đa số có hình bầu dục, có thể xuất hiện ngay khi bé chào đời hoặc sau vài ngày, vài tuần. Khi bé lớn lên, vết bớt này không bị mờ đi.

Nếu trẻ có trên 4 vết bớt màu cà phê sữa thì đó có thể là dấu hiệu của tình trạng u xơ thần kinh, xảy ra khi các mô thần kinh của bé có một khối u dạng xơ tăng sinh.

Bệnh đa số do di truyền, trong nhiều trường hợp không gây hại. Tuy nhiên, nếu khối u này chèn ép mô thần kinh hay các mô khác thì bệnh có thể gây nguy hiểm.

Vết bớt rượu vang đỏ

Giống như một chấm màu đỏ hay tím, kích thước từ vài mm đến vài cm, chủ yếu xuất hiện trên mặt trẻ sơ sinh. Ngoài ra, nó cũng có thể xuất hiện trên những bộ phận khác trên cơ thể, do sự rò rỉ mạch máu.

Các vết bớt màu rượu vang đỏ có thể sẫm màu hơn khi bé lớn lên và không điều trị. Gần 10% trẻ có vết bớt loại này ở khu vực mí mắt, cần theo dõi và điều trị bổ sung, đặc biệt trong trường hợp bác sĩ chẩn đoán có khả năng xảy ra những bất thường trong não.

Điều trị các vết bớt trên da

Nhìn chung, đối với bớt sắc tố hoặc bớt u máu phẳng kích thước nhỏ, ở vùng da kín, ít bị kích thích chấn thương thì có thể không cần can thiệp. Đối với những vết bớt lan rộng, ở vùng da hở, ảnh hưởng tới thẩm mỹ và tâm lý, gây mặc cảm, trở ngại khi giao tiếp xã hội thì có thể điều trị.

Tùy từng trường hợp, lứa tuổi, vị trí và kích thước vết bớt, có thể dùng phương pháp chiếu tia X-quang nông hoặc sâu, chiếu tia laser, phẫu thuật thẩm mỹ,… để điều trị.

U máu phẳng ở trẻ em có thể điều trị bằng thuốc (corticosteroid uống hoặc tiêm, Interferon alfa-12 làm u máu teo lại, không phát triển thêm) do bác sĩ chuyên khoa chỉ định và theo dõi chặt chẽ.

Không nên tự ý bôi đắp thuốc, tẩy vết bớt vì dễ gây bỏng da, nhiễm khuẩn. Bên cạnh đó, không cạo lông trên bớt sắc tố vì càng cạo lông mọc càng nhanh và cứng hơn, gây khó chịu.

Những người có vết bớt trên cơ thể nên sử dụng kem chống nắng với SPF trên 30 khi ra ngoài trời để ngăn chặn các biến chứng. Đồng thời, người có bớt nên đi khám chuyên khoa da liễu để được xác định loại bớt và xem xét điều trị trong từng trường hợp cụ thể.

Cách hỗ trợ trong điều trị

  • Bổ sung đầy đủ dinh dưỡng.
  • Tuân thủ theo hướng dẫn của bác sĩ trong việc điều trị. 
  • Duy trì lối sống tích cực, hạn chế sự căng thẳng.
  • Liên hệ ngay với bác sĩ khi cơ thể có những bất thường trong quá trình điều trị.
  • Thăm khám định kỳ để được theo dõi tình trạng sức khỏe, diễn tiến của bệnh và để bác sĩ tìm hướng điều trị phù hợp trong thời gian tiếp theo nếu bệnh chưa có dấu hiệu thuyên giảm.